Pamiętajmy o biało-czerwonej
Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej obchodzony jest od 2004 roku. Data 2 maja wybrana została nieprzypadkowo bowiem w latach Polski Ludowej właśnie w tym dniu władze ściągały flagi narodowe by nie eksponowano ich w święto Konstytucji 3 Maja.
Flaga narodowa i godło są nieodłącznym elementem naszego życia codziennego, tak ściśle z nim związanym, że właściwie niewielu z nas zastanawia się nad ich pochodzeniem, a szkoda bo skrywana przez nie historia jest równie ciekawa jak cała historia naszego kraju. Warto zatem byśmy jako prawdziwi Polacy i patrioci wiedzieli skąd wzięły się nasze symbole narodowe.
Po raz pierwszy barwy biała i czerwona zostały uznane za narodowe podczas obchodów pierwszej rocznicy Ustawy Rządowej z 3 maja 1791 roku (Konstytucja 3 Maja). Panie miały wówczas na sobie białe suknie przepasane czerwoną wstęgą, zaś panowie wystąpili udekorowani biało-czerwonymi szarfami. Dopiero blisko 40 lat później nastąpiła pierwsza prawna regulacja flagi polskiej, która przyjęta została przez Sejm Królestwa Polskiego i datowana jest na 7 lutego 1831 roku. Brzmiała ona następująco:
“Izba senatorska i poselska po wysłuchaniu wniosków Komisyi Sejmowych, zważywszy potrzebę nadania jednostajnej oznaki, pod którą winni łączyć się wszyscy Polacy, postanowiły i stanowią: Artykuł 1. Kokardę narodową stanowić będą kolory herbu Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, to jest kolor biały z czerwonym. Artykuł 2. Wszyscy Polacy a mianowicie Wojsko Polskie te kolory nosić mają w miejscu, gdzie takowe oznaki dotąd noszonymi były.”
Powyższa regulacja była jednak tylko prawnym uznaniem dzisiejszych barw narodowych. Ich korzenie sięgają znacznie dalej, bo aż do średniowiecza. Polskie barwy narodowe kształtowały się na przestrzeni wielu stuleci i jak wyczytać można z powyższej ustawy miały one pochodzenie heraldyczne (heraldyka to nauka zajmująca się badaniem rozwoju i znaczenia herbów oraz zasadami ich kształtowania) – wywodziła się z dwóch herbów: Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Już chorągwie pierwszych władców piastowskich (Mieszka I i Bolesława Chrobrego) ozdobione były Orłem Białym na czerwonym tle. Po raz pierwszy na masową skalę wykorzystano flagi biało-czerwone w trakcie manifestacji patriotycznych, odbywanych pod okupacją niemiecką 3 maja 1916 roku – w 125. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja.
W czasach zaborów – mimo regulującej to uchwały powstańczego Sejmu z 1831 roku – nie było jeszcze utrwalonej tradycji używania polskiej flagi, jako flagi biało-czerwonej. Często z całym przekonaniem używano wersji odwrotnej, czyli flagi czerwono- białej. Zamieszanie w tej mierze pogłębiali zaborcy, zwłaszcza Niemcy i Rosjanie, którzy – dla pozyskania Polaków – na swoich drukach umieszczali, jako “polską”, flagę czerwono-białą.
Brak jednomyślności co do tego, jak ma wyglądać flaga odrodzonego państwa spowodował m.in. to, że często stosowano też flagę z białym orłem umieszczonym na czerwonym płacie. Ostatecznie, ze względu na rozszerzającą się popularność flagi w wersji biało-czerwonej, taki właśnie wzór zatwierdził Sejm ustawą z 1 sierpnia 1919 roku. Ustalone wtedy proporcje szerokości do długości (5:8) obowiązują po dziś dzień. Ustawa z 1919 roku wprowadzała też flagę biało-czerwoną z herbem państwa (białym orłem na czerwonym tle) w środku górnego, białego pasa. Utrwaliło się, że na lądzie jest to flaga używana jedynie jako flaga poselstw i konsulatów, na morzu zaś – jako bandera handlowa.
Wiadomość SMS przypominająca o Dniu Flagi Rzeczypospolitej, która 1 maja trafiła do milionów Polaków, według dziennikarzy Super Expressu wymyślona została przez samego Lecha Kaczyńskiego, który w ten sposób zamierza zachęcić rodaków do obchodzenia święta “biało-czerwonej”.
Święto flagi jest obchodzone w wielu państwach świata, m.in. w Stanach Zjednoczonych, Meksyku, Kanadzie, Finlandii i Szwecji.
Źródła: PAP/ZHR/Wikipedia





